Sửa đổi Luật Đấu thầu tránh thất thoát, lãng phí tài sản công, chống tham nhũng, tiêu cực

Cụ thể, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, thực tiễn thi hành Luật Đấu thầu đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải sửa đổi toàn diện luật này bởi đã phát sinh một số hoạt động mua sắm, đấu thầu lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư nhưng chưa được quy định hoặc quy định chưa đầy đủ để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội, thu hút đầu tư và đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước.

Luật Đấu thầu chưa có quy định đầy đủ nhằm khuyến khích mua sắm hàng hóa sản xuất trong nước, thay thế hàng hóa nhập khẩu; ưu đãi cho mua sắm hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ được cung cấp từ các nhóm yếu thế trong xã hội; mua sắm các sản phẩm đổi mới sáng tạo, mua sắm xanh. Một số quy định của Luật Đấu thầu đã phát sinh vướng mắc, bất cập trong quá trình thực hiện.

Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, dự án Luật Đấu thầu sửa đổi được xây dựng hướng tới mục tiêu tiếp tục tạo dựng khung pháp luật đầy đủ, đồng bộ, thống nhất về đấu thầu, mua sắm sử dụng nguồn vốn nhà nước; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện luật. Đồng thời, khắc phục tình trạng đấu thầu hình thức, nâng cao tính cạnh tranh, công khai, minh bạch, hiệu quả kinh tế trong hoạt động đấu thầu.

Rà soát cụ thể, bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu

Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật Đấu thầu sửa đổi, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Phú Cường cho biết, Ủy ban Tài chính – Ngân sách tán thành về sự cần thiết sửa đổi luật nhằm tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp luật đầy đủ, đồng bộ, thống nhất về đấu thầu.

Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, giải trình làm rõ và bổ sung thông tin đánh giá tác động bằng phân tích định lượng để bổ sung cơ sở dữ liệu, số liệu minh chứng những tác động sát thực để đại biểu Quốc hội, Quốc hội xem xét, cho ý kiến về dự án luật.

Ủy ban Tài chính – Ngân sách cho rằng, Luật Đấu thầu có liên quan đến rất nhiều luật, do vậy, phải bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong nội tại luật này và thống nhất với các luật khác có liên quan. Đồng thời, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo nghiên cứu, luật hóa các vấn đề đã được áp dụng ổn định, thống nhất vào dự thảo luật, đảm bảo đáp ứng mục tiêu, yêu cầu sửa đổi luật đã đề ra.

Ủy ban Tài chính – Ngân sách đề nghị cơ quan soạn thảo lưu ý, hạn chế tối đa việc giao Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành hướng dẫn để tăng tính công khai, minh bạch, khả thi, đảm bảo hiệu lực thi hành của luật, đồng thời làm căn cứ rõ ràng để các cơ quan chức năng thực hiện việc kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, tránh tạo ra nhiều tầng nấc pháp luật trung gian.

Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội cũng thẩm tra các nội dung cụ thể của luật về: bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu; ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu; hành vi cấm; các hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư; lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt; đấu thầu trước; đấu thầu qua mạng; đấu thầu tập trung, mua thuốc, cung cấp sản phẩm, dịch vụ công; quản lý nhà nước trong hoạt động đấu thầu…

Về chỉ định thầu, dự thảo luật đã bổ sung, mở rộng thêm nhiều trường hợp áp dụng hình thức chỉ định thầu. Điều này là chưa thực sự phù hợp với mục tiêu “nâng cao tính cạnh tranh, công khai, minh bạch, hiệu quả kinh tế”. Ủy ban Tài chính – Ngân sách đề nghị Chính phủ rà soát cụ thể từng trường hợp, đánh giá tác động của các trường hợp này để bảo đảm mục tiêu, yêu cầu sửa đổi Luật Đấu thầu đã đặt ra, tránh việc lợi dụng, lạm dụng chỉ định thầu.

Đối với quy định về lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt, Ủy ban Tài chính – Ngân sách cho rằng, việc bổ sung vào dự thảo luật để quy định về trường hợp đặc biệt lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư là cần thiết, đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ nghiên cứu kỹ, luật hóa các quy định để bảo đảm chặt chẽ, tránh tình trạng ban hành các văn bản hướng dẫn, quyết định về những vấn đề đặc biệt, không bảo đảm công khai, minh bạch.

Lê Pháp (t/h)